![\"\"](\"http:\/\/www.espaciogravia.org\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/san-andres-de-teixido.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u00a0\u201cQu\u00e9date eiqu\u00ed, S. Andr\u00e9s, que de vivos ou de mortos todos te vir\u00e1n a ver\u201d An\u00f3nimo.<\/span><\/p>\n Se tiv\u00e9semos que elixir un lugar en Galicia onde se respirase con maior intensidade o seu pasado celta e m\u00edtico, sen d\u00fabida deberiamos dirixir os nosos pasos a San Andr\u00e9s de Teixido. Certamente Compostela foi o centro espiritual m\u00e1is din\u00e1mico do occidente peninsular, pero a antig\u00fcidade da peregrinaci\u00f3n e sobre todo as suxestivas e populares lendas de Teixido fan deste enclave un dos destinos m\u00e1is sorprendentes deste finis terrae. Son tantas as referencias deste lugar a un mundo m\u00edtico precristiano, lendario e sacro, que poderiamos encher varios libros tratando de desentra\u00f1ar o seu simbolismo e a s\u00faa natureza. Se a todo isto sumamos o encanto do pequeno pobo e o seu majestuoso paisaxe, \u00e9 dif\u00edcil resistirse a co\u00f1ecelo. E \u00e9 que como di a tradici\u00f3n, a ?Santo Andre vai de morto, ou quen non foi de vivo?, nun lema que fixo popular a este sinxelo santuario.<\/span><\/p>\n Todo en San Andr\u00e9s est\u00e1 m\u00e1is relacionado cos mortos que cos vivos. Dise por exemplo que quen non peregrine en vida a ver ao santo deber\u00e1 acudir polo menos tres veces, pero o far\u00e1 reencarnado en r\u00e9ptil, e por este motivo \u00e9 preciso respectar a vida de lagartos e culebras nas inmediaci\u00f3ns da aldea, manifestaci\u00f3ns das almas que acoden a cumprir co rito. Tam\u00e9n relacionada con esta crenza \u00e9 o costume de que os familiares dun parente recentemente falecido depositen pedras nos milladoiros, amontoamentos de pedras que simbolizan as almas do purgatorio que pugnan por sa\u00edr e limpar os seus pecados. Pero quizais o verdadeiro protagonista de San Andr\u00e9s \u00e9 o mar, ese oc\u00e9ano dos mortos, a cuxo outro extremo atop\u00e1base a illa dos bienaventurados, da Abundancia, da Felicidade ou da Eterna Mocidade (trasposici\u00f3n do mito celta de \u00c1valon). Na mitolox\u00eda celta esta illa representaba a eterna dita dos defuntos, o final do cami\u00f1o que as almas percorr\u00edan tras a morte nunha viaxe perigosa, que esix\u00eda de toda mediaci\u00f3n posible para chegar a bo termo. Na propia lenda que deu orixe ao santuario atopamos moitos destes elementos: habendo sido crucificado San Andr\u00e9s en Patr\u00e1s, Grecia, dous disc\u00edpulos recolleron o seu corpo e lev\u00e1rono nunha barca de pedra ata as costas de Galicia (id\u00e9ntico relato \u00e1s traslatio de Santiago). Dise que a barca de pedra \u00e9 o illote rochoso situado enfronte da costa do santuario (pena Gabeira), o que outorga a San Andr\u00e9s unha funci\u00f3n psicop\u00f3mpica, como portador de almas a trav\u00e9s do oc\u00e9ano. Recorda este San Andr\u00e9s \u00e1 figura de Caronte, o barqueiro que na tradici\u00f3n cl\u00e1sica levaba as almas al\u00e9n da lagoa Estigia, a cambio dunha moeda de ouro. Non debemos esquecer tampouco a semellanza dalg\u00fans destes elementos coa mitolox\u00eda celta, e que relacionan ao ?Outro mundo? ou ao Sidh coa Casa de Donn Firineach, deus do inframundo da tradici\u00f3n irlandesa que pediu ser enterrado nunha illa fronte \u00e1 costa, e anunciou aos mortais que ningu\u00e9n chegar\u00eda ao para\u00edso sen pasar previamente pola s\u00faa casa. Non deixa de ser curioso ademais que este Donn fose neto de Breog\u00e1n, o m\u00edtico rei celta que fundou a Torre de H\u00e9rcules, no pr\u00f3ximo Magnus Portus Artabrorum (A Coru\u00f1a).<\/span><\/p>\n \u00c9 recomendable chegar a San Andr\u00e9s desde Cedeira, seguindo o sentido da peregrinaci\u00f3n, e as\u00ed parar nos miradoiros de Chan vos Cadris desde onde a vista resulta espectacular. O pobo abaixo, o oc\u00e9ano inmenso, os grandes cantiis salpicados de bosquetes? Desde estes miradoiros a estrada descende vertiginosamente ata alcanzar a pequena aldea, ateigada de postos de recordos onde adquirir os sanandreses. Estes exvotos est\u00e1n elaborados con faragulla de pan horneada con diversas formas e destinos; alg\u00fans propician a boa sorte no amor, outros na fortuna, os negocios ou as viaxes, sempre tras ser bendicidos na misa da igrexa. Tam\u00e9n forma parte do rito acudir \u00e1 fonte dos tres ca\u00f1os, na parte baixa do pobo xunto ao santuario, e arroxar unha faragulla de pan ao pil\u00f3n; se est\u00e1 flota cumprirase o noso desexo, pero se se afunde teremos que volver a San Andr\u00e9s a pedir o noso desexo de novo. Nos arredores da fonte rec\u00f3llese a herba d\u00e1 namorar,\u00a0 e que di a tradici\u00f3n soluciona os amor\u00edos e problemas do coraz\u00f3n a todo o que a planta e consegue que creza. A igrexa do santo propiamente dita \u00e9 un templo do s\u00e9culo XVI, moi sinxelo e parco en ornamentos. As fachadas encaladas contrastan co tellado de lajas de lousa negra. Tan s\u00f3 o pequeno retablo do barroco italiano destaca en valor art\u00edstico, pero a pesar desta sinxeleza, todo o que rodea a Teixido rezuma sacralidad. Estamos sen d\u00fabida ante un lugar sacro desde tempos tan remotos que se perde no recordo das xentes.<\/span><\/p>\n Abandonamos San Andr\u00e9s ascendendo pola estrada en direcci\u00f3n a Agarimo, para admirar os cantiis m\u00e1is altos de Europa, se exceptuamos alg\u00fans fiordos noruegueses. A uns 7 quil\u00f3metros alcanzamos o miradoiro de Vixia Herbeira, unha atalaia que se utiliza desde fai varios s\u00e9culos para vixiar as incursi\u00f3ns de inimigos e saqueadores, tan frecuentes nestas costas. Desde aqu\u00ed o ceo parece fundirse co mar na li\u00f1a do horizonte, e o ruxido do mar apenas se escoita como un rumoreo, confundido co vento incesante. Con esta espectacular panor\u00e1mica, resulta m\u00e1is sinxelo comprender por que os antigos \u00e1rtabros consideraron a Teixido un dos enclaves m\u00e1is sacros da terra?<\/span><\/p>\n