{"id":1472,"date":"2015-02-18T20:36:21","date_gmt":"2015-02-18T19:36:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.espaciogranvia.org\/la-busqueda-de-la-felicidad-en-la-filosofia-clasica-3-2\/"},"modified":"2019-12-05T17:21:14","modified_gmt":"2019-12-05T16:21:14","slug":"la-busqueda-de-la-felicidad-en-la-filosofia-clasica-3-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/la-busqueda-de-la-felicidad-en-la-filosofia-clasica-3-2\/","title":{"rendered":"A procura da felicidade na filosof\u00eda cl\u00e1sica"},"content":{"rendered":"<div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-one-full fusion-column-first fusion-column-last\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-margin-bottom:0px;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-column-wrapper-legacy\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p>A procura da Felicidade foi sempre un dos impulsos m\u00e1is lex\u00edtimos do ser humano. Pero cando un se deten a intentar definila v\u00f3lvese farto dif\u00edcil apresarla en conceptos racionais. M\u00e1is al\u00f3 das definici\u00f3ns oc\u00f3rrensenos exemplos moi diversos de situaci\u00f3ns satisfactorias que identificamos como felicidade; o conceptual cede ante o experiencial. A\u00ednda que nos resulte dif\u00edcil definir a felicidade, todos reco\u00f1ecemos moitos momentos de felicidade.<br \/>\nCada cal entende unha forma de ser feliz. Hai quen identifica a felicidade co pracer ou a satisfacci\u00f3n; atoparemos quen a identifique coa tranquilidade ou serenidade psicol\u00f3xica; quen entenda a felicidade como un estado de plenitude da alma, e quen pense que a felicidade non \u00e9 &#8220;planta desta terra&#8221;. O certo \u00e9 que a felicidade sempre se identificou cunha gran cantidade de aspectos que buscamos dentro de n\u00f3s e todos \u00e1 vez. Cando identificamos ese estado en n\u00f3s, sent\u00edmonos felices en parte, pero gustar\u00edanos que todos os aspectos nosos, todas as partes que temos fosen felices. Vela\u00ed a gran dificultade da felicidade dese buscar a plenitude en todas as cousas.<br \/>\nQue sucede? Que como obxectivo na vida non sempre est\u00e1 claro onde est\u00e1 o problema, non hai unha definici\u00f3n concreta, non sabemos moi ben que buscar para ser felices, e \u00e1s veces nin sequera o buscamos.<br \/>\nRealmente o noso desexo de felicidade non \u00e9 moi activo. O home \u00e1s veces nin sequera fai cousas para ser feliz, simplemente espera a que a vida lle tra\u00eda os elementos que llo permitan.<br \/>\nSon moitas as cousas que se propo\u00f1en en torno \u00e1 felicidade do ser humano, e o que imos tratar de facer \u00e9 recoller esas pequenas pistas e reflexi\u00f3ns que suscitou a filosof\u00eda cl\u00e1sica ao longo do tempo, tratando de aportar elementos para que cada un se poida trazar un mapa precioso que lle serva para percorrer o cami\u00f1o da vida cun pouco de felicidade. En calquera caso si \u00e9 segura unha cousa, o feito de que o cami\u00f1o teno que percorrer cada cal. Non parece que a felicidade sexa algo que nos poida conceder outra persoa.<\/p>\n<p>UN PERCORRIDO POLA FILOSOF\u00cdA CL\u00c1SICA<\/p>\n<p>O obxectivo deste artigo \u00e9 ofrecer un breve percorrido polo pensamiento en torno \u00e1 \u00e9tica dalg\u00fans grandes fil\u00f3sofos, das s\u00faas formulaci\u00f3ns. Ser\u00e1 un bo pre\u00e1mbulo \u00e1 selecci\u00f3n de pensamentos, m\u00e1ximas e reflexi\u00f3ns que quixemos reunir neste ramo de tan agradable perfume.1<\/p>\n<p>A Escola Pitag\u00f3rica<\/p>\n<p>\u00c9 moi interesante o xeito simb\u00f3lico en que a escola pitag\u00f3rica aborda o tema da felicidade, da man do s\u00edmbolo e o mito. Para os pitag\u00f3ricos, a plenitude do home estaba relacionada simb\u00f3licamente con dous deuses, Orfeo e Dionisos.<br \/>\nDe Orfeo extra\u00edan a idea de que o home lograr\u00eda a felicidade a trav\u00e9s da beleza e a harmon\u00eda (que tam\u00e9n poder\u00eda emparentarse con Apolo), e de Dionisos, a trav\u00e9s da pureza e do entusiasmo.<br \/>\nDa uni\u00f3n deses catro elementos xurd\u00eda a felicidade no home. Da beleza e da harmon\u00eda o home deb\u00eda extraer a proporci\u00f3n. O home que se volv\u00eda arm\u00f3nico, \u00e9 dicir belo, volv\u00edase saudable. No mito de Orfeo f\u00e1lasenos do poder que ti\u00f1a a s\u00faa lira, e como con esa m\u00fasica era capaz de tranquilizar a agresividade, de dominar \u00e1s fieras, provocar a paz, curar a alma, purificar a psique da xente e curar as enfermidades. Isto encerra un gran simbolismo. O home que logra establecer unha boa proporci\u00f3n interior, un equilibrio, dalg\u00fan xeito volve \u00e1 sa\u00fade, ao centro, \u00e1 satisfacci\u00f3n interior e exterior. Ademais disto, fal\u00e1base da pureza e do entusiasmo de Dionisos.<br \/>\nRelacion\u00e1base o entusiasmo como Deus en n\u00f3s, como un lume, unha sorte de forza luminosa que pon brillo en todas as cousas e que eleva a conciencia do home rompendo todas as trabas, todas as miserias, todos os medos (de a\u00ed a idea do entusiasmo relacionado co vi\u00f1o, como aquilo que vence as barreiras entre os seres humanos). A pureza era concibida como a carencia de imperfecci\u00f3ns, \u00e9 dicir, a carencia de elementos que son alleos \u00e1 nosa natureza. Un mineral ent\u00e9ndese que \u00e9 puro cando a s\u00faa natureza est\u00e1 intacta, \u00e9 m\u00e1is \u201cautentico\u201d. Dionisos simbolizar\u00eda esa fusi\u00f3n entre entusiasmo e pureza.<br \/>\nEsta formulaci\u00f3n leva aos pitag\u00f3ricos a dicir que o home feliz \u00e9 o home sabio, pero entendendo por sabio o que integrou dentro de si pureza, entusiasmo, beleza e harmon\u00eda, torn\u00e1ndose ent\u00f3n que o concepto de sabedor\u00eda non en sin\u00f3nimo de vastedad ou cantidade de co\u00f1ecementos, sen\u00f3n no saberse conducir pola vida acorde \u00e1s leis do Universo.<br \/>\nO home ten m\u00e1is posibilidades de felicidade na medida en que sabe conducirse pola vida, e iso non \u00e9 algo co que se nace, a\u00ednda que pode existir predisposici\u00f3n, sen\u00f3n que \u00e9 algo que se conquista, que hai que desenvolver, o cal esixe que o home se co\u00f1eza a si mesmo. Esta felicidade, a do sabio, estar\u00eda en contraposici\u00f3n coa \u201cfelicidade\u201d do ignorante que a\u00ednda non ten unha clara noci\u00f3n da s\u00faa existencia.<\/p>\n<p>Plat\u00f3n<\/p>\n<p>\u201cA mestura dosificada de pracer e de sabedor\u00eda harmonizados na vida, dar\u00e1n como resultado a felicidade que o home \u00e9 capaz de gozar e intu\u00edr.\u201d (Plat\u00f3n)<br \/>\nPlat\u00f3n plantexa que a felicidade absoluta non se pode conseguir nesta vida, a\u00ednda que o home pode acceder a un certo grado de felicidade. Esa felicidade xorde da s\u00faa dobre natureza, a celeste e a terrestre. Para Plat\u00f3n o ser humano \u00e9 un ser que non pertence a este mundo f\u00edsico, sen\u00f3n que caeu do mundo celeste, o mundo das ideas, onde existe o Bo, o Xusto, o Belo. Convivir\u00edan no home unha parte animal, froito do contacto con este mundo f\u00edsico, e outra parte celeste, que \u00e9 a alma, que ten as \u201c\u00e1s crebadas\u201d, e ante determinadas cousas esperta, sente unha especie de cosquilleo, de recordo. A satisfacci\u00f3n que prov\u00e9n do contacto con cousas belas e xustas \u00e9 un recordo que lle fai \u00e1 alma a\u00f1orar a s\u00faa patria celeste, o mundo dos arquetipos.<br \/>\nO home bruto, cunha alma excesivamente durmida, entende por felicidade a simple satisfacci\u00f3n das s\u00faas apetencias, pero para o que ten a alma esperta e a\u00f1ora cousas que non pode ver, a felicidade vai ser a procura de elementos afines \u00e1 s\u00faa natureza superior, e buscar\u00e1 non tanto o pracer material, sen\u00f3n o pracer da alma. As almas m\u00e1is sensibles son m\u00e1is felices na medida en que estean en contacto coa beleza, a xustiza, a bondade propias da s\u00faa patria perdida. Plat\u00f3n vainos a falar tam\u00e9n de que na combinaci\u00f3n desas d\u00faas partes mest\u00faranse varios metais: ferro, bronce, prata e ouro, en proporci\u00f3ns distintas para cada ser humano. O importante \u00e9 que cada un atope e descubra a s\u00faa propia natureza e se co\u00f1eza a si mesmo para que poida atopar o seu destino na vida.<br \/>\nArist\u00f3teles<br \/>\nPara Arist\u00f3teles, en cambio, a felicidade como Ideal non existe. \u00c1 felicidade s\u00f3 se accede pola virtude, pois \u00e9 a \u00fanica capaz de soportar a adversidad. Arist\u00f3teles satisfaise coa idea de que a vida ha de transcorrer sen moito sufrimento, sen moito dor.<\/p>\n<p>Epicuro<\/p>\n<p>Unha etapa curiosa na filosof\u00eda helen\u00edstica constit\u00faea Epicuro, coa procura sen concesi\u00f3ns do pracer, a\u00ednda que o seu concepto de pracer difiera do dos nosos dias. Epicuro non vai crer na transcendencia nin na inmortalidad, pero si na idea do alma como intelixencia ou psique, considerando que o importante \u00e9 que o home atope o pracer na simple existencia. Pero para iso hai que desenvolver o pracer, o pracer entendido como a ausencia da dor, conseguir que o home non sufra. Isto lograr\u00edase a trav\u00e9s da sublimaci\u00f3n dos desexos.<br \/>\nEpicuro clasifica os desexos en tres tipos: o desexo natural e necesario, o desexo natural e non necesario, e o desexo que non \u00e9 nin natural nin necesario. Os primeiros son os que buscan a mera satisfacci\u00f3n da supervivencia, evitando o sufrimento. Ser\u00edan o desexo de comida, de bebida, evitar o fr\u00edo, cousas moi b\u00e1sicas, porque o mundo epic\u00fareo \u00e9 moi simple, e o pracer cons\u00e9guese tendo poucas necesidades. Son propias da natureza do corpo.<br \/>\nOs segundos son naturais pero non necesarios, como a comida moi elaborada, ou o sexo, que non son imprescindibles, non eliminan unha dor, s\u00f3 eliminan o mudable dos desexos, sen obedecer a unha necesidade real e grande como o comer, por exemplo, ou eliminar unha enfermidade.<br \/>\nOs terceiros nacen das ideas equivocadas ou baleiras, como a riqueza, a gloria, os honores, a morte\u2026<br \/>\nA ascesis dos desexos, pracer estable e sereno, ser\u00eda a satisfacci\u00f3n do primeiro desexo, a contenci\u00f3n no segundo e a erradicaci\u00f3n dos terceiros. Esta procura do pracer non \u00e9 a mera satisfacci\u00f3n do corpo, sen\u00f3n a eliminaci\u00f3n do que nos perturba, a simplicidad que non necesita pr\u00e1cticamente nada.<br \/>\n\u201cGrazas sexan dadas \u00e1 bienaventurada natureza que fixo que as cousas necesarias sexan f\u00e1ciles de obter e que as cousas dif\u00edciles de alcanzar non sexan necesarias.\u201d (Epicuro)<br \/>\nOs epic\u00fareos far\u00e1n a observaci\u00f3n de que falar de pracer non \u00e9 falar dos praceres viciosos ou da disipaci\u00f3n dos que interpretan mal a s\u00faa doutrina, sen\u00f3n de non sufrir dor no corpo, nin estar perturbados no alma.<\/p>\n<p>Os Estoicos<\/p>\n<p>Quizais sexa dos estoicos dos que temos m\u00e1is ensinos escritos que dunha forma ou outra traten o tema da felicidade. Epicteto, Marco Aurelio, S\u00e9neca ou Cicer\u00f3n son das m\u00e1is recomendables lecturas para inundar de paz a nosa alma.<br \/>\nPara Epicteto, a felicidade depend\u00eda da duraci\u00f3n e a estabilidade. Un gran inimigo desta duraci\u00f3n e estabilidade \u00e9 o desexo, polo que se entende que non poder\u00edan convivir desexo e felicidade<br \/>\nO desexo \u00e9 un impulso inestable, que se escapa \u00e1 vontade do home, fainos traballar e dirixirnos cara a unha satisfacci\u00f3n, que cando se logra desaparece, e canto m\u00e1is se alimenta, m\u00e1is necesidade crea. \u00c9 un animal insaciable, que provoca inquietude e nos esclaviza cada vez m\u00e1is.<br \/>\nEpicteto fala de como as cousas que dependen de n\u00f3s poden<br \/>\nfacernos felices, e as que non dependen de n\u00f3s polo xeral cond\u00facennos \u00e1 insatisfacci\u00f3n si nos aferramos demasiado a elas.<br \/>\n\u201cNon existe o noso ben nin o noso mal sen\u00f3n na nosa vontade\u201d.<br \/>\nPara os estoicos, o bo e o malo est\u00e1 na actitude coa que enfrontamos o destino. Non quere dicir isto que o ben e o mal sexan relativos e que todo valla, sen\u00f3n que en n\u00f3s est\u00e1 o tomarnos as cousas que nos fan sufrir como probas \u00fatiles para desenvolver en n\u00f3s aspectos que de non ser utilizados nunca sair\u00edan \u00e1 luz; por iso \u00e9 polo que o home pode enfrontarse \u00e1 adversidad d\u00e1ndolle a volta, e tornando un mal nun ben.<br \/>\n&#8220;De todas as cousas do mundo, unhas dependen de n\u00f3s e outras non. Dependen de n\u00f3s os nosos xu\u00edzos, opini\u00f3ns, movementos, desexos, inclinaci\u00f3ns, os nosos actos. Non dependen o corpo, os bens materiais, a fama, os honores. As que dependen de n\u00f3s son libres pola s\u00faa propia natureza, e as que non dependen son d\u00e9biles, escravas suxeitas ao destino e a mil circunstancias e inconvenientes, alleas por completo a n\u00f3s. Recorda pois que si tomas por libres as cousas que pola s\u00faa natureza son escravas e por propias as que dependen doutros non atopar\u00e1s m\u00e1is nada que obst\u00e1culos por todas as partes, sentiraste turbado e entristecido a cada paso e a t\u00faa vida ser\u00e1 unha lamentaci\u00f3n continua contra os homes e contra os deuses.&#8221;<br \/>\nPara Epicteto o home ser\u00e1 feliz si se esforz\u00f3 no que depende del. Exh\u00f3rtanos a ser felices no esforzo, no cami\u00f1o, e non a motivarnos por medio de recomp\u00e9nsas. En Occidente renegamos do esforzo e do traballo, consideramos que \u00e9 un \u201ccastigo divino\u201d. Pero en verdade o esforzo e a dificultade no cami\u00f1o non son negativos; a felicidade est\u00e1 en como percorramos ese cami\u00f1o. Non \u00e9 no final onde se cristaliza a felicidade, sen\u00f3n que esta \u00e1chase oculta tras cada recodo da nosa vida, dependendo sempre de como a vivamos e nos realiz\u00e1semos en cada momento.<br \/>\nSegue dicindo Epicteto:<br \/>\n&#8220;G\u00e1rdate moito vendo a alg\u00fan colmado de honores, ou alcanzar as m\u00e1is elevadas dignidades de consideralo como un home feliz. Porque si a esencia do verdadeiro ben est\u00e1 nas cousas que dependen de n\u00f3s, nin a envexa nin a emulaci\u00f3n nin o desexo ter\u00e1n cabida en ti, e non desexar\u00e1s ser xeral nin senador, nin c\u00f3nsul, sen\u00f3n libre.\u201d<br \/>\n&#8220;\u00c9 infeliz o cabalo por non poder cantar? O ser\u00eda en todo caso por non poder correr libremente. O \u00e9 o can por non poder voar? Tampouco. O que talvez se deplora ser\u00eda a falta de sentimento. Ser\u00e1 desgraciado o home por non poder despedazar le\u00f3ns e non poder facer outras grandes empresas contrarias \u00e1 s\u00faa natureza? De ning\u00fan xeito. Porque non foi creado para tales cousas, pero si ser\u00e1 desgraciado e como tal debe considerarse si perde o pudor, a bondade, a fidelidade, a xustiza, e outras excelencias que imprimiron na s\u00faa alma os deuses.&#8221;<br \/>\nO home ser\u00e1 feliz na medida en que desenvolva a s\u00faa natureza humana, non a animal, sen\u00f3n a que lle diferencia, \u00e9 dicir, a conciencia de si mesmo e a s\u00faa capacidade de reflexi\u00f3n sobre a vida.<br \/>\nMarco Aurelio, o Emperador, escribiu:<br \/>\n&#8220;Si cumpres o teu cometido no presente coa recta raz\u00f3n, con coidado, alegr\u00eda e serenidade, sen distraerte en nada estra\u00f1o, si conservas puro o enxe\u00f1o divino que che anima, coma se tiveses que restitu\u00edlo en calquera instante, si unes a estas excelencias o non verte atado polo desexo ou o temor, si te limitas ou fas o que fas conforme \u00e1 natureza do teu ser, \u00e9 dis sencillamente a verdade en todos os teus discursos, en todas as t\u00faas palabras, vivir\u00e1s feliz, e certamente ningu\u00e9n poder\u00e1 impedir o que te conduzas deste xeito.\u201d<br \/>\nS\u00e9neca vai ser un dos fil\u00f3sofos que m\u00e1is vai escribir da felicidade interior do ser humano. Rec\u00f3rdanos que as paix\u00f3ns non van conducir ao home \u00e1 felicidade, establecendo unha diferenza entre o impulso desbocado da paix\u00f3n e a paix\u00f3n do alma, ou a afecci\u00f3n polas cousas sensibles (ese gusto que nos conmove \u00e1 procura de determinadas cousas, pero sempre controlado e guiado polo ser humano). \u00c9 paix\u00f3n abandonarse \u00e1s sensaci\u00f3ns e permitir un movemento fortuito, non racional. S\u00e9neca fala do mal humor, da tormentas interiores que afloran e nublan a felicidade parcial do home:<br \/>\n&#8220;Para non encolerizarse con cada ser humano hai que perdoarlles a todos, hai que conceder o perd\u00f3n ao ser humano&#8221;<br \/>\nCada un ten que levar o seu cami\u00f1o, e non lamentarse ante o inevitable. Tr\u00e1tase da dif\u00edcil arte de vivir e deixar vivir.<br \/>\n&#8220;\u00c9 unha vida feliz a que vai coa propia natureza. Esta non pode ser si a mente non \u00e9 corda, e si \u00e9 decidida e apaixonada e sublime nos seus sentimentos, si se adapta \u00e1s circunstancias, e non est\u00e1 preocupada polo seu corpo, est\u00e1 pendente das cousas que constit\u00faen a vida sen sentir admiraci\u00f3n por ningunha, disposta a utilizar os bens da fortuna e non esclavizarse a eles&#8221;.<br \/>\nO resultado \u00e9 unha serenidade perpetua, a liberdade, o saber afrontar o destino. Isto \u00e9 continuo nos estoicos. Pensan que a fortuna, o azar, \u00e9 unha roda presta a presentarnos traballos, dificultades, onde o problema non \u00e9 a experiencia que viva o home, sen\u00f3n o que vaiamos constru\u00edndonos a n\u00f3s mesmos, aceptando o destino, sendo felices sencillamente con todo o que sucede\u2026, trat\u00e1ndose todo dunha proba para crecer, para demostrarnos o que somos. Non est\u00e1 a felicidade en eludir a dificultade. A felicidade sabe enfrontar e resolver o conflito, non porque sempre salga airosa, sen\u00f3n porque sabe navegar a trav\u00e9s deles.<\/p>\n<p>Plotino<\/p>\n<p>Plotino tam\u00e9n sost\u00e9n que a felicidade \u00e9 un estado de conciencia que non depende dos feitos, sen\u00f3n de como afrontamos esta vida. Atopamos personaxes hist\u00f3ricos que foron felices e, con todo, tiveron unha flecha cravada no peito ou estiveron sufrindo penalidades, e outros que o tiveron todo, pero sent\u00edronse baleiros. Plotino diferencia entre o pracer, o benestar e a felicidade. Fala, desenvolvendo a Plat\u00f3n e a Pit\u00e1goras, de que no home hai unha dobre natureza, un eu superior e un eu inferior animal. Cada unha desas partes busca unha serie de satisfacci\u00f3ns. O pracer ser\u00eda a satisfacci\u00f3n m\u00e1is sinxela, m\u00e1is simple; o benestar ser\u00eda unha certa tranquilidade e serenidade psicol\u00f3xica, pero nin no pracer nin no benestar estar\u00eda a verdadeira felicidade, sen\u00f3n que estar\u00eda nun estado superior de conciencia, que se comprace na vida intelectual, espiritual, no desenvolver unha serie de calidades profundas.<br \/>\nA felicidade \u00e9 ese estado de conciencia do eu superior que busca o fil\u00f3sofo, que, a\u00ednda que en conflito co inferior, est\u00e1 por encima das vicisitudes da vida, vence os medos e enfr\u00f3ntase \u00e1 vida coma se fose un teatro onde todo \u00e9 &#8220;falso&#8221;, onde todo pasa e queda s\u00f3 o pouso, a experiencia. O estado final do fil\u00f3sofo \u00e9 a serenidade; non lle afectan os conflitos, a\u00ednda que se vexa obrigado a resolvelos.<\/p>\n<p>Boecio<\/p>\n<p>Boecio, no s\u00e9culo VI, sost\u00e9n que s\u00f3 a filosof\u00eda pode consolar o sufrimento do home. No seu libro A consolaci\u00f3n da Filosof\u00eda\u00a0prod\u00facese un di\u00e1logo entre o seu personaxe e a filosof\u00eda, que se presenta para consolalo, porque est\u00e1 preso e sufrindo. A filosof\u00eda repr\u00f3challe que se esqueceu dela e se esclavice \u00e1s s\u00faas lamentaci\u00f3ns, sendo como \u00e9 aquela a verdadeira fonte de felicidade. Rec\u00f3rdalle que o fil\u00f3sofo ha de seguir a escala da sabedor\u00eda, conduc\u00edndose na vida, ocupando o seu lugar e vencendo os seus medos.<\/p>\n<p>Giordano Bruno<\/p>\n<p>Por ultimo nomear a Giordano Bruno, que fala da importancia da imaxinaci\u00f3n no desenvolvemento e a procura da plenitude do home. O Home debe coidar a s\u00faa imaxinaci\u00f3n, as imaxes que se producen na s\u00faa mente, os seus pensamentos, pois son a \u00f3ptica da s\u00faa interpretaci\u00f3n da vida e polarizan o resto dos aspectos do ser humano. Dependendo das imaxes con que se rodea, do ambiente, obxectos, sons, etc., vai creando unha polarizaci\u00f3n da orde, do equilibrio de toda a nosa natureza, sendo tal a forza do pensamento que pode ata modificar os acontecementos. Acons\u00e9llanos o optimismo antes que o pesimismo, dado que as imaxes mentais condicionan o que sucede na vida como un im\u00e1n tremendo, cun certo poder sobre o noso propio futuro.<br \/>\nSon moitos os elementos da filosof\u00eda que aportan pistas ao home para a s\u00faa felicidade.<br \/>\nComo conclusi\u00f3n, diremos que, quizais, de tantos consellos e ensinos podamos extraer aquilo que nos axude a constru\u00edr o fil\u00f3sofo dentro de n\u00f3s, ese que sabe, que busca e atopa a felicidade, cubrindo as necesidades b\u00e1sicas na medida do posible, pero sempre apoi\u00e1ndose en elementos trascendentes e sublimes que impulsan \u00e1 alma a unha felicidade estable e duradeira.<\/p>\n<p>Miguel Anxo Padilla (Rede Internacional \u00c9tica Universal)<br \/>\n\u00b9Ser Feliz. Pensamentos para desenvolver a arte da felicidade. Miguel \u00c1ngel Padilla. Ed. Nueva Acr\u00f3polis. 2003<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":1035,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,23],"tags":[],"class_list":["post-1472","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artigos-gal","category-filosofia-gal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1472","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1472"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1472\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4155,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1472\/revisions\/4155"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1035"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}