![\"valle-inclan\"](\"http:\/\/www.espaciogranvia.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/valle-inclan.jpg\")
<\/a><\/p>\nPor Jes\u00fas Veleiro<\/p>\n
<\/p>\n
Se queremos falar de autores curiosos, poucos destacar\u00edan do xeito en que o fixo o personaxe obxecto destas li\u00f1as. Orgullo das letras universais e galegas, dramaturgo, poeta, novelista, ensayista, cuentista, xornalista e habitual dos faladoiros intelectuais nos caf\u00e9s de Madrid de finais do s\u00e9culo XIX e principios do XX. \u00c9 un dos representantes m\u00e1is destacado do modernismo, as\u00ed como un dos escritores espa\u00f1ois m\u00e1is importantes do s\u00e9culo precedente.<\/p>\n
Nace o 28 de outubro de 1866 en Vilanova de Arousa, provincia de Pontevedra, e morre o 5 de xaneiro de 1936 en Santiago de Compostela, nos albores da guerra civil espa\u00f1ola. O seu lienzo foi a sociedade da s\u00faa \u00e9poca, a cal satirizou de xeito constante e sincr\u00e9tico. Igualmente viaxou, conviviu e traballou en M\u00e9xico como xornalista de \u201cEl Correo Espa\u00f1ol\u201d e \u201cEl Universal\u201d, diarios da \u00e9poca onde iniciou a s\u00faa vocaci\u00f3n de escritor.<\/p>\n
Logo do seu periplo polo Novo Mundo, regresa \u00e0 sua natal Pontevedra, onde permanece por un periodo dunhos escasos tres anos, nos que publica o seu primeiro libro, unha serie de relatos amorosos denominado F\u00e9mininas (seis historias amorosas). Posteriormente, e xa como escritor, regresa \u00e1 capital, onde adopta un estilo de vida totalmente bohemio e empeza a facerse famoso pola s\u00faa notoria concurrencia e destacada participaci\u00f3n nos faladoiros intelectuais dos \u201ccaf\u00e9s madrile\u00f1os\u201d da Porta do Sol, onde se xuntaba a crema e nata da intelectualidade. O noso personaxe adoitaba aparecer con capa, chalina, chapeu e polainas brancas, adornado con longas barbas…, aspecto que o fixo moi reco\u00f1ecible.<\/p>\n
Co\u00f1ece a moitas personalidades destacadas da \u00e9poca, como P\u00edo e Ricardo Baroja, Azor\u00edn, Jacinto Benavente, G\u00f3mez Carrillo, Villaespesa, entre outros. Polo ano 1899, nunha pelexa produto de acalorada discusi\u00f3n, no \u201cCaf\u00e9 Nuevo de la Monta\u00f1a\u201d, situado na planta baixa do Hotel Parides pr\u00f3ximo \u00e1 Porta do Sol, perdeu un brazo a mans do xornalista Manuel Bueno Bengoechea, quen lle asestou unha ferida no antebrazo que terminou gangren\u00e1ndose. Esto contribu\u00edu a mitificar a s\u00faa imaxe a\u00ednda m\u00e1is. \u00c8 por este ano que entabla unha profunda amizade con Rub\u00e9n Dar\u00edo, que estaba casi reci\u00e9n chegado a Madrid.
\nXa no ano 1900 o tertuliano escritor participa nun concurso de contos auspiciado polo diario O Liberal onde, a\u00ednda que non consegue o primeiro posto, o seu relato Satan\u00e1s \u00e9 sumamente elogiado polo tam\u00e9n escritor Juan Valera, membro do xurado, e que se desfai en alabanzas para con Valle-Incl\u00e1n.<\/p>\n
Nos anos posteriores, o noso autor seguiu participando en colaboraci\u00f3ns en diversas publicaci\u00f3ns tales como a \u201cIlustraci\u00f3n Art\u00edstica\u201d, \u201cLa Espa\u00f1a Moderna\u201d, \u201cLa Ilustraci\u00f3n Espa\u00f1ola e Hispanoamericana\u201d, o suplemento cultural \u201cLos Lunes de El Imparcial\u201d…; nesta \u00faltima empeza a publicar Sonata de Oto\u00f1o, onde aparece por vez primeira un dos seus personaxes m\u00edticos, O Marqu\u00e9s de Bradom\u00edn. As Sonatas publ\u00edcanse en libro para o ano de 1902, Sonata de Outono; no 1903, Sonata de Est\u00edo; no 1904, Sonata de Primavera e en 1905, Sonata de Inverno.
\nCabe destacar que estas narraci\u00f3ns constit\u00faen un dos mellores exemplos de prosa modernista espa\u00f1ola.<\/p>\n
Para o ano de 1906 estrea no Teatro Princesa unha obra teatral baseada nas famosas sonatas previamente mencionadas e que te\u00f1en como protagonista ao seu afamado personaxe o Marqu\u00e9s de Bradom\u00edn. \u00c9 aqu\u00ed onde co\u00f1ece a Josefina Branco, a s\u00faa futura esposa coa que contraer\u00e1 matrimonio un ano despois e ter\u00e1 seis fillos.<\/p>\n
Nos anos seguintes contin\u00faa publicando sen parar obras tales como: Aguias de Bras\u00f3n, Aromas de Lenda, Versos En Loor Dun Santo Ermita\u00f1o, Coloquios Rom\u00e1nticos, Romance de Lobos, e xa para o ano 1908 inicia a publicaci\u00f3n da s\u00faa reco\u00f1ecida serie de novelas A Guerra Carlista. As s\u00faas tendencias carlistas non s\u00f3 se puxeron de manifesto neste \u00e1mbito, sen\u00f3n que formaron parte do seu imaxinario persoal de ideolox\u00eda e acci\u00f3n, o que lle levou a presentarse polo partido carlista a deputado, pero infructuosamente, posto que non obtivo un esca\u00f1o.<\/p>\n
Un incidente digno de ser rememorado ocorre coa s\u00faa obra de teatro titulada O Embruxado, xa que a mesma foi rexeitada polo Teatro Espa\u00f1ol, que dirix\u00eda no seu momento o afamado escritor Benito P\u00e9rez Gald\u00f3s. Este suceso termina cunha conferencia tumultuosa no Ateneo de Madrid.<\/p>\n
Nos anos posteriores regresa a Galicia, aunque segue espor\u00e1dicamente sendo asiduo dos faladoiros intelectuais de Madrid. \u00d2 comezo da Primeira Guerra Mundial pron\u00fanciase frecuentemente a favor dos aliados; inclusive chega a visitar a fronte.<\/p>\n
Para o ano de 1916 publica unha das s\u00faas m\u00e1is afamadas obras A L\u00e1mpada Marabillosa, moi influ\u00eddo polo ocultismo de autores como Mario Roso de L\u00faa (otrora un dos fundadores do Ateneo de Madrid) e Helena P. Blavatsky, fundadora da Sociedade Teos\u00f3fica.<\/p>\n
Trascurrida unha d\u00e9cada, onde contin\u00faa coa s\u00faa prol\u00edfica obra, a finais de 1926 edita a que alg\u00fans consideran a s\u00faa obra mestra narrativa, a novela Tirano Banderas, na que queda patente a pegada da s\u00faa segunda viaxe a terras mexicanas, onde foi testemu\u00f1a da \u00e9poca post revolucionaria dese pa\u00eds.<\/p>\n
En 1927 inicia a publicaci\u00f3n dun ambicioso proxecto narrativo, El ruedo Ib\u00e9rico, que pretende narrar a historia de Espa\u00f1a desde o reinado da s\u00faa detestada Isabel II ata a s\u00faa \u00e9poca contempor\u00e1nea, pero soamente chegou a escribir tres novelas deste ambicioso proxecto: A Corte Dos Milagres, Viva O meu Dono e Baza de Espadas.<\/p>\n
Valle-Incl\u00e1n mostra, desde os anos vinte, a s\u00faa oposici\u00f3n \u00e1 ditadura de Primo de Rivera, vociferando nos faladoiros e caf\u00e9s de moda, chegando ata a ser detido polas s\u00faas protestas contra o r\u00e9xime nalgunha ocasi\u00f3n.
\nPara o ano de 1928 consegue o contrato editorial m\u00e1is importante da s\u00faa carreira; a Compa\u00f1\u00eda Iberoamericana de Publicaci\u00f3ns ofr\u00e9celle unha jugosa oferta.<\/p>\n
Para 1929 \u00e9 encerrado no c\u00e1rcere Modelo de Madrid por negarse a pagar unha multa imposta con motivo duns incidentes ocorridos no Palacio da M\u00fasica. Pero xa para esa \u00e9poca todo o di\u00f1eiro ga\u00f1ado no ano anterior hab\u00edase pr\u00e1cticamente esgotado; esta situaci\u00f3n, entre outras, carr\u00e9xalle graves problemas matrimoniales que o levan en 1932 a divorciarse da s\u00faa esposa Josefina.<\/p>\n
Neses turbulentos anos de precariedade econ\u00f3mica o goberno da Rep\u00fablica nom\u00e9ao conservador do Patrimonio Art\u00edstico Nacional e director do Museo de Aranjuez, pero, por desavenencias co seu superior, dimite \u00f3 pouco tempo. Tam\u00e9n cabo destacar que \u00e9 elixido presidente do Ateneo de Madrid, pero de igual forma dimite tam\u00e9n ao non atenderse as s\u00faas propostas de reorganizaci\u00f3n, a\u00ednda que, para o ano de 1933, debido a unha iniciativa da s\u00faa persoa, re\u00fanese no Ateneo de Madrid o Primeiro Congreso da Asociaci\u00f3n de Escritores e Artistas Revolucionarios.<\/p>\n
Posteriormente, no mes de marzo de 1933 \u00e9 nomeado director da Escola de Belas Artes de Roma por intermedio do seu amigo o pintor Ignacio Zuloaga; manterase no cargo pouco m\u00e1is dun ano, ata xu\u00f1o de 1934.<\/p>\n
En marzo de 1935 retirouse a Santiago de Compostela, ingresando na cl\u00ednica do seu amigo doutor Villar Igrexas. O 5 de xaneiro do ano 1936, v\u00e9spera de Reis, tras negarse a recibir auxilio relixioso, Valle-Incl\u00e1n morre.<\/p>\n
O parte \u00e1 prensa di que morreu a consecuencia dun coma r\u00e1pido, logo dunha grave enfermidade de vejiga urinaria complicada con car\u00e1cter de malignidad. Foi sepultado ao d\u00eda seguinte, nunha cerimonia civil, en humilde f\u00e9retro sen esquelas. Os seus restos deposit\u00e1ronse no cemiterio civil de Boisaca.<\/p>\n
D\u00edas anteriores ao seu deceso dispuxera: “Non quero ao meu lado nin cura discreto, nin frade humilde, nin jesuita sabiondo”.
\nObras De Valle-Incl\u00e1n<\/p>\n
Novela
\nA cara de Deus (1900, por entregas). Sonata de outono (1902). Sonata de est\u00edo (1903). Sonata de primavera (1904). Flor de santidade (1904). Sonata de inverno (1905). Serie \u00abA guerra carlista\u00bb: Os cruzados da Causa (1908); O resplandor da hoguera (1909); e Gerifaltes de outrora (1909). Un faladoiro de outrora (1909). Na luz do d\u00eda (1917, publicada no Imparcial). Tirano Bandeiras (1926). Fin dun revolucionario. Aleluyas da Gloriosa (1928). Serie \u00abO rodo ib\u00e9rico\u00bb: A corte dos milagres (1927); \u00a1Viva o meu dono! (1928); Baza de espadas: v\u00e9speras septembrinas (1932, incompleta); O trono dourado (1936, fragmento). Relatos Femininas (1895). Epitalamio (1897). Corte de amor (1903). Xard\u00edn umbr\u00edo (1903). Xard\u00edn novelesco (1905). Historias perversas (1907). Corte de amor. Florilegio de honestas e nobres damas (1908). Cofre de s\u00e1ndalo (1909).<\/p>\n
Teatro
\nCinzas (1899). Serie \u00abComedias b\u00e1rbaras\u00bb: Aguia de bras\u00f3n (1907), Romance de lobos (1908) e Cara de prata (1923). O marqu\u00e9s de Bradom\u00edn. Coloquios rom\u00e1nticos (1907). O yermo das almas (1908). Conto de abril (1910). A cabeza do drag\u00f3n (1910). Voces de gesta (1911). O embrujado (1912, 1913). A marquesa Rosalinda (1912). Divinas palabras. Tragicomedia de aldea (1919). Luces de bohemia (1920). Farsa da namorada do rei (1920). Farsa e licenza da Ra\u00ed\u00f1a Castiza (1920). Os cornos de don Friolera (1921, 1925). Para cando son as reclamaciones diplom\u00e1ticas? (1922). A rosa de papel (1924). A cabeza do Bautista (1924). Tablado de marionetas para educaci\u00f3n de pr\u00edncipes (1926). O terno do defunto (1926). Ligaz\u00f3n. Auto para siluetas (1926). A filla do capit\u00e1n. Esperpento (1927). Sacrilegio. Auto para siluetas (1927). Retablo da avaricia, a lujuria e a morte (1927). Martes de carnaval. Esperpentos (1930).<\/p>\n
Poes\u00eda<\/p>\n
Aromas de lenda (1907). A pipa de kif (1919). O pasaxeiro. Claves l\u00edricas (1920). Claves l\u00edricas (1930, recolle toda a s\u00faa poes\u00eda).<\/p>\n
Outros x\u00e9neros<\/p>\n
Os meles do rosal (1910, antolog\u00eda de contos). A l\u00e1mpada marabillosa (1916, ensaio). A medianoche. Visi\u00f3n estelar dun momento de guerra (1916, cr\u00f3nicas). Flores de almendro (1936, recopilaci\u00f3n de contos).<\/p>\n
\u00d3peras baseadas nas s\u00faas obras<\/p>\n
A cabeza do drag\u00f3n, \u00f3pera de Ricard Lamote de Grignon (1939, estreada en 1960). Ligaz\u00f3n, de Jos\u00e9 Lu\u00eds Turina, estreada en 1987. Divinas palabras, \u00f3pera de Ant\u00f3n Garc\u00eda Abril (1992, estreada en 1997). Sonata de primavera, \u00f3pera de Jorge Fontenla (2008). A cabeza do Bautista, \u00f3pera de Enric Palomar (2009).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Por Jes\u00fas Veleiro Se queremos falar de autores curiosos, poucos destacar\u00edan do xeito en que o fixo o personaxe obxecto destas li\u00f1as. Orgullo das letras universais e galegas, dramaturgo, poeta, novelista, ensayista, cuentista, xornalista e habitual dos faladoiros […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2731,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-2733","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artigos-gal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2733"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2735,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2733\/revisions\/2735"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/espaciogranvia.org\/gal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}